เคยได้ยินคำ ว่า "กองทัพเดินได้ด้วยท้องไหมคะ" ความหมายก็คือ คนเราในแต่ละวันทำงานนั้น ไม่ว่าชาติใดภาษาใด ต้องดูแลให้ท้องอิ่มก่อนก็จะสามารถประกอบการงานต่างๆ ได้อย่างลุล่วง
โดยวันหนึ่งนั้นสำหรับกลุ่มคนทำงานที่ไม่ได้เป็นงานการใช้แรงกายหนักๆ แล้วล่ะก็ความต้องการพลังงานหากคิดเป็นตัวเลขออกมา จะอยู่ที่ 1,250-1,500 กิโลแคลอรีต่อวัน ซึ่งถ้าได้รับพลังงานตามนี้ สมองเราก็จะแจ่มใสมีสมาธิดี ดังนั้นไม่ควรให้น้อยไปกว่านี้ และในทางตรงกันข้ามก็ไม่ควรรับประทานให้มากเกินไป ไม่ต้องคิดเผื่อเรื่องสะสมพลังงาน เพราะว่ามันจะไม่แปรเป็นพลังงาน แต่จะเป็นไขมันให้เราต้องเผชิญกับอาการอ้วนแทน
ถ้าลองยกตัวอย่างกันคร่าวๆ การรับประทานใน 1 วัน เพื่อให้ได้พลังงาน 1,250-1,500 กิโลแคลอรีนั้น หน้าตาอาหารของเราต่อวันจะออกมาเป็นอย่างไรบ้าง มาดูหมวดแป้งกันก่อน ไม่ว่าจะเลือกรับประทานข้าว ขนมปัง หรือแป้งชนิดใด ควรอยู่ที่ประมาณ 5-6 ทัพพี หรือแผ่น นม 1 แก้ว ผักสดผักต้ม 3-4 ทัพพี น้ำตาลไม่เกินวันละ 1 ช้อนโต๊ะ เนื้อสัตว์ 6-8 ช้อนโต๊ะ น้ำมันพืชปรุงอาหารไม่เกิน 3 ช้อนชา ผลไม้ น้ำ วันละ 8 แก้วเป็นอย่างน้อย
ส่วนคนที่ต้องใช้สมองมากๆ ก็ต้องเลือกสรรอาหารให้เหมาะเพื่อไปบำรุงสมองด้วย พวกข้าวแป้ง ต้องเลือกแบบที่ผ่านกระบวนการขัดสีให้น้อยที่สุด เช่น ข้าวซ้อมมือ ขนมปังโฮลวีต รวมไปถึงน้ำตาลควรเลือกนำตาลทรายแดงมากกว่า เพราะสิ่งที่สมองต้องการก็คือวิตามินและแร่ธาตุทั้งหลายส่วนอาหารเสริมนั้น แทบจะไม่จำเป็นสำหรับผู้ที่รับประทานอาหารได้ตามปกติ ถ้าเป็นในกรณีเจ็บป่วย เบื่ออาหาร รับประทานอะไรไม่ลง นั่นจึงจะเป็นเวลาของเหล่าอาหารเสริม
คราวนี้ลองมา ดูแบบเจาะลึกลงว่าคนทำงานควรได้รับสารอาหารใดบ้าง และก็อย่าลืมว่าต้องอยู่ภายใต้เงื่อนไขอย่ามากและอย่าน้อยเกินความต้องการ พลังงานในแต่ละวัน
1. ข้าวกล้อง ข้าวกล้องมีวิตามินบีและอีสูง เพิ่มพลังสมองในการทำงาน ป้องกันโรคเหน็บชาที่คนนั่งโต๊ะทำงานนานๆ มักจะเป็นกัน แถมยังป้องกันโรคสมองเสื่อมในอนาคตได้ด้วย
2. วิตามินบี มีอีกชื่อหนึ่งว่า "สารให้ความกระปรี้กระเปร่า" มีอยู่ในข้าวซ้อมมือ ขนมปังโฮลวีต จมูกข้าว ถั่ว เมล็ดทานตะวัน นม กล้วยส้ม เป็นต้น คนที่ทำงานนานจนล้าห้ามพลาด
3. วิตามินซี ที่อยู่ในผักและผลไม้ เช่น ฝรั่ง สตรอเบอร์รี น้ำส้มคั้น มะละกอ บรอกโคลีกะหล่ำปลี ถั่วงอก ฯลฯ เป็นส่วนประกอบที่สำคัญมากในการสร้างฮอร์โมนระงับความเครียด จะได้ทำงานอย่างสดใสไปทั้งวัน
4. น้ำมันปลา หรือโอเมก้า 3 ช่วยป้องกันโรคหัวใจ ไขข้ออักเสบ ช่วยลดอาการปวดรอบเดือนและระงับอาการซึมเศร้า เบื่อหน่ายจากการทำงานได้ด้วย
5. ผักใบเขียว อย่าง ตำลึง คะน้า เป็นอาหารกลุ่มโครินที่มีวิตามินบี ซึ่งช่วยเพิ่มความจำและสมาธิ
6. ดื่มน้ำ 8 แก้วต่อวัน เพื่อป้องกันอาการอ่อนเพลีย และการเป็นตะคริวจากการนั่งหรือยืนนานๆแถมยังช่วยให้ผิวพรรณเปล่งปลั่งสดใส ด้วย คนที่ทำงานในห้องแอร์ตลอดวันยิ่งควรดื่มบ่อยๆ เพื่อไม่ให้ผิวแห้ง
7. น้ำใบบัวบก ทำงานมาทั้งวันช่วงบ่าย ก็คงจะเพลีย ขอแนะนำให้ดื่มน้ำใบบัวบกเพราะเป็นน้ำเพิ่มพลังชั้นยอดเป็นยาบำรุงแก้อ่อน เพลียช่วยให้ร่างกายผ่อนคลาย เสริมสร้างความจำและช่วยให้สมองทำงานได้ดีด้วย
8. รับประทานของหวานหลังอาหารกลางวัน จะคงความสดชื่นได้ยาวนานขึ้น เพราะรสเปรี้ยวและรสหวานนั้นจะช่วยเพิ่มความชุ่มชื่นในร่างกาย ยิ่งตอนบ่ายๆ อาจจะง่วง ผลไม้รสเปรี้ยวคือคำตอบของคุณ ไม่ว่าจะเป็นมะม่วงหรือผลไม้ตระกูลเบอร์รีต่างๆ จะกระตุ้นให้กระปรี้กระเปร่าขึ้นได้
9. ถั่ว คนที่ต้องใช้สายตาเพ่งหน้าจอคอมพิวเตอร์ หรืองานที่ต้องใช้สายตานานๆ ควรมีถั่วติดโต๊ะไว้ด้วย เพราะถั่วมีวิตามินบี 2 บำรุงสายตาได้ดี
10. ธาตุเหล็ก ผู้หญิงขาดไม่ได้เพราะเวลาที่มีรอบเดือนร่างกายจะขาดธาตุเหล็ก ทำให้เหนื่อยง่าย หงุดหงิด ไม่มีสมาธิ ช่วงนั้นของเดือนจึงเป็นเวลาที่สาวๆ ต้องการธาตุเหล็กมากๆ และควบคู่ไปกับวิตามินซีจะช่วยเพิ่มการดูดซึมธาตุเหล็กเข้าสู่ร่างกายได้ดี ขึ้น
11. ดื่มน้ำผลไม้ 1 แก้ว ยิ่งก่อนดื่มกาแฟควรดื่มน้ำผลไม้ก่อน 1 แก้วเพราะการดื่มกาแฟโดยที่ไม่มีอะไรรองท้องจะตาตื่นอยู่ไม่เท่าไหร่ หลังจากนั้นจะกลับมาง่วงเหมือนเดิม โดยกาแฟนั้นไม่ควรดื่มเกิน 3 แก้วต่อวัน เพื่อไม่ให้ได้รับกาเฟอีนมากเกินไป
นอกจากนี้ยังมีเคล็ดลับควรจำ คือ
ไม่ควรรับประทานอาหารรสจัดในมื้อเช้า เพราะในตอนเช้าร่างกายของเรายังปรับตัวไม่ทันกับรสชาติเผ็ดร้อนเช้าๆ ควรเป็นอาหารรสกลางๆ จะดีกว่า
งดชากาแฟในเวลาเย็น เพราะอาจทำให้นอนไม่หลับ ส่งผลให้สมองพักผ่อนไม่เพียงพอ พอตื่นขึ้นมาสมองก็จะล้า คิดอะไรไม่ออกทำงานได้ไม่เต็มที่
หลีกเลี่ยงอาหารรสเค็มและมันจัดในมื้อเที่ยง เพราะอาหารที่มีไขมันสูงหรือเค็มจะทำให้เกิดการสะสม มีผลให้ร่างกายเคลื่อนไหวช้า ขาดความคล่องตัว
อย่างไรก็ตาม พึงระลึกไว้เสมอว่าต่อให้อาหารคุณภาพดีเพียงใด แต่ถ้าทำงานโดยไม่คำนึงถึงเรื่องการพักผ่อนเลย อาหารก็คงช่วยไม่ได้ ต้องแบ่งเวลาสำหรับการพักผ่อนและวางปัญหาเรื่องเครียดลงบ้างในบางเวลาด้วย
ไปหน้าแรก การดูแลสุขภาพ
ผลการศึกษาพบว่า การดื่มกาแฟช่วยเพิ่มพลังสมองในภาวะตรึงเครียดของผู้หญิงแต่สำหรับผู้ชายกลับเป็นสิ่งตรงกันข้าม
การจิบกาแฟจะช่วยส่งเสริมประสิทธิ์ภาพในการทำงาน แต่ในผู้ชายนั้นกลับลดความจำและทำให้การตัดสินใจช้าลง ชาวอังกฤษดื่มกาแฟโดยประมาณ 70 ล้านถ้วยต่อวัน ซึ่งมีความหมายสำคัญ นักวิจัยกล่าว
นักจิตวิทยา ดร.ลินเซต์ เซนต์ คาร์ไรท์ กล่าวว่า การประชุมจำนวนมากนั้นรวมพวกมันเขาไปด้วย เพราะคาเฟอีนเป็นสิ่งเสพติดที่เผยแพร่อยู่ทั่วโลก
นักวิจัยจากมหาวิทยาลัย บริสตอลได้ตรวจสอบสิ่งที่กาแฟส่งผลต่อร่างกายเมื่ออยู่ในภาวะการที่ตึงเครียด พวกเขาคัดเลือกชายหญิงจำนวน 64 คน และจับคู่ในเพศเดียวกัน และมอบหมายให้ทั้งคู่ต้องออกไปเจรจาต่อลอง และทดสอบความจำ ต่อมาได้บอกภายหลังว่าให้นำเสนองานกับสาธารณะชน ครึ่งหนึ่งของจำนวนคู่จะได้รับกาแฟที่ปราศจากคาเฟอีน และที่เหลือได้นับกาแฟที่มีคาเฟอีน
ผลปรากฎว่าผู้ชายที่ได้ดื่มกาแฟที่มีคาแฟอินจะมีความจำที่ถดถอย แต่ผู้หญิงที่ได้รับกาแฟปราศจากคาเฟอินจะใช้เวลาในการแก้ปัญหานานกว่าประมาณ 20 วินาที เมื่อเทียบกับผู้หญิงที่ได้รับกาแฟที่มีคาแฟอินจะแก้ปัญหาได้เร็วขึ้นกว่า 100 วินาที จากวารสารสังคมจิตวิทยาประยุกต์
การศึกษาก่อนหน้านี้ได้ชี้ให้เห็นว่ากาแฟสามารถการป้องกันโรคเบาหวาน สมองเสื่อม โรคตับและโรคเก๊าต์ได้
ไปหน้าแรก เคล็ดลับสุขภาพดี
สมาคมโรคอัลไซเมอร์แห่งประเทศสหรัฐอเมริกาได้กล่าวถึง 10 อาการเตือนภัยที่เราควรระมัดระวัง เมื่อเห็นว่าผู้สูงอายุมีอาการเหล่านี้บ่อยๆ และมีผลต่อการดำเนินชีวิต ทั้งที่บ้านและที่ทำงาน ควรรีบพามาปรึกษาแพทย์
1. อาการหลงลืม (memory loss)
ต้องบอกว่า อาการหลงลืมของอัลไซเมอร์นั้น ระยะแรกจะหลงลืมในสิ่งที่ผ่านมาไม่นาน หรือพึ่งเกิดขึ้น (เรียกว่า recent memory) เช่น วางของไว้ที่ไหน เมื่อวานเย็นไปกินข้าวกับใครที่ไหน อาทิตย์ก่อนใครมาเยี่ยม เดือนก่อนไปเที่ยวต่างจังหวัดที่ไหน ส่วนความจำเกี่ยวกับเรื่องเก่า ๆ นั้นมักจะหลงลืมก็ต่อเมื่ออาการเป็นสมองเสื่อมขั้นรุนแรง (severe dementia) แล้วเท่านั้น
ผู้ป่วยสมองเสื่อมจำนวนมากมักจะการถามอะไรซ้ำ ๆ เช่นถามว่า พรุ่งนี้จะไปไหนกัน ..... เว้นไปห้านาที ก็ถามใหม่ว่าพรุ่งนี้จะไปไหนกัน .... บางคนถามคำถามเดิมเป็นสิบ ๆ ครั้ง เพราะ จำไม่ได้ว่าถามไปแล้ว
2. ทำกิจวัตรประจำวันที่เคยทำมาไม่ได้ (Difficulty performing familiar tasks)
โดยจะเริ่มจากการทำกิจวัตรที่เคยทำที่ซับซ้อนไม่ได้ (เรียก instrumental activities of daily living)ผู้ป่วยอัลไซเมอร์คนหนึ่ง เป็นอาจารย์สอนใมหาวิทยาลัย ซึ่งสอนวิชาเคมี โดนสอนวิชานี้มานานหลายปีแล้ว เป็นประจำ แต่บัจจุบันมีปัญหาสอนไม่ได้ ... เวลาที่ขึ้นไปพูดหน้าห้อง นึกไม่ออก พูดได้แค่ตามที่เขียนใน power point นอกนั้นไม่สามารถอธิบายเพิ่มเติมได้ ทั้ง ๆ ที่สอนเหมือนเดิมมาหลายปีแล้ว เมื่อนักศึกษาถามก็ตอบไม่ถูกแม่บ้านที่ทำอาหารมาตลอดและทำได้อร่อย ....ลูก ๆ เริ่มสังเกตุว่ารสชาติอาหารเปลี่ยนไป ไม่อร่อยเหมือนเคย ... บางครั้งปรุอาหารผิด เช่นใส่ใบโหระพา แทนใบกระเพราในผัดกระเพราและเมื่อาการเริ่มเป็นมาก จะทำกิจวัตรประจำวันง่าย ๆ ไม่ได้ (basic activities of daily living)กิจวัตรประจำวันง่าย ๆ นี่เช่น การทำอาหาร การกินข้าว อาบน้ำ แปรงฟัน การแต่งตัว ก็จะทำเองไม่ได้
3. มีปัญหาในการใช้พูดหรือใช้ภาษา (Problems with language )
ในเรื่องของการใช้ภาษานั้น แน่นอนทุกคนอาจจะเคยพูดผิดบ้าง เรียกชื่อเพื่อนผิดบ้าง หรือนึกคำที่ไม่ค่อยได้ใช้ไม่ออกบางครั้ง แต่ผู้ป่วยอัลไซเมอร์จะมีปัญหาลืมแม้กระทั่งคำง่าย ๆ ที่ใช้บ่อย ๆ นึกคำที่จะใช้ไม่ออก บางครั้งใช้คำผิด (เช่นเรียกหมูแทนไก่ พูดถึงเก้าอี้แต่เรียกเป็นโต๊ะ) หรือมีปัญหาในการพูดหรือเขียน จนทำให้ฟังหรืออ่านไม่ค่อยเข้าใจ นึกคำไม่ออก ..... ที่พบบ่อย ๆ คือผู้ที่เป็นอัลไซเมอร์มักจะใช้คำว่า “ไอ้นั่น” “ไอ้นี่” “อันนั้น” “ที่นั้น” บ่อย ๆ .....(เหตุการณ์เกิดในครัวขณะแม่กับลูกสาวทำอาหารเย็นด้วยกัน) แม่ ลูกช่วยหยิบ “ไอ้นั้น” ให้หน่อยสิ
ลูกสาว “ไอ้นั้น” นี่อะไรล่ะแม่
แม่ ไอ้นั่นไง
ลูกสาว ก็อะไรล่ะแม่ ....(ทำหน้างง ว่าจะให้หยิบอะไรกันแน่)
แม่ ก็ไอ้นั่น .... (ชี้นิ้ว) ก็ที่แบน ๆ เอาไว้ผัดผักไง
ลูกสาว อ๋อ ตะหลิวน่ะเหรอ .....
แม่ ลูก ๆ ใส่ผัก”อันนั้น”ในแกงจืดหน่อย
ลูกสาว ผักอะไรล่ะแม่ ?????
นี่เป็นตัวอย่างของการมีปัญหาในการใช้ภาษา เพราะผู้ป่วยนึกศัพท์ไม่ออก ใช้ไม่ถูก .... ทั้ง ๆ ที่ “ตะหลิว” เองก็เป็นสิ่งที่ใช้บ่อย ๆ ก็เรียกไม่ถูก ต้องใช้บรรยายคำใกล้เคียงแทน
อะไรที่อาจพบได้ในคนปกติ คือการนึกคำศัพท์ไม่ออกแบบนาน ๆ ที หรือศัพท์ที่ใช้ไม่บ่อยแล้วนึกไม่ออก ก็พบได้
4. ไม่รู้วัน เวลาและสถานที่ (disorientation to time and place)
ผู้ที่เป็นโรคอัลไซเมอร์อาจมีปัญหา ไม่รู้วัน เวลาและสถานที่ได้แน่นอนว่าบางครั้งคนทั่ว ๆ ไปอาจจะจำไม่ได้บ้างว่าวันนี้วันที่เท่าไหร่ (เช่นวันที่ 20) แต่มักไม่เป็นบ่อย ๆ แต่หากจำไม่ได้ว่าอยู่บ่อย ๆ ว่าตอนนี้กี่โมงแล้ว ....วันนี้วันอะไร (วันเสาร์ อาทิตย์ จันทร์) หรือเดือนอะไร นี่เป็นสัญญาณเตือนว่าไม่น่าจะใช่เรื่องปกติ ยิ่งหากจำถนนหนทางที่คุ้นเคย เช่นแถว ๆ บ้านไม่ได้ หรือหลงทางในบริเวณที่ไปเป็นประจำ ยิ่งเป็นสิ่งที่ชัดเจนว่าไม่น่าจะธรรมดาปัญหาการไม่รู้สถานที่นี่มักทำให้เกิดปัญหาสำคัญที่เจอบ่อย ๆ ในผู้ป่วยอัลไซเมอร์ นั่นคือการหลงทาง ... หลายคนออกจากบ้านแล้วหายไป เพราะกลับไม่ถูกหรือจำไม่ได้
5. การตัดสินใจแย่ลง (poor or decreased judgment )
ผู้ป่วยอัลไซเมอร์มักประสบกับปัญหาการตัดสินใจที่แย่ลงและช้าลง ... เช่น เมื่อเกิดไฟดับ ผู้ป่วยอาจตกใจและลนลานไม่รู้ว่าจะต้องทำยังไง (ปกติก็คือ อาจหาเทียนไข หรือไฟฉายมาใช้ ) หรือเมื่อท่อน้ำในบ้านแตก ก็ไม่รู้ว่าจะต้องทำยังไง (ทั่วไปคืออาจไปปิดวาร์วน้ำ โทรหาช่าง หรือโทรถามคนอื่น) บางคนแคไปรษณีย์มาส่งพัศดุ ให้คนในบ้าน ก็งง ไม่รู้ว่าจะต้องทำอะไรแล้ว เมื่อได้รับบิลค่าโทรศัพท์หรือค่าไฟแล้วไม่รู้ว่าจะต้องทำยังไงกับบิลต่อไป ผู้ป่วยอัลไซเมอร์บางคนมีการตัดสินใจเลือกเสื้อผ้าแปลก ๆ ไม่เหมาะสมได้เช่น อาจใส่เสื้อผ้าหนาวในกรุงเทพหน้าร้อน หรือใส่สีไม่เข้ากันเลย (เช่นเสื้อเชิ๊ตสีแดง กางเกงขาสั้นสีน้ำเงิน) บางคนตัดสินใจในเรื่องการเงินแย่ลง เอาเงินไปแจกคนอื่น หรือลงทุนอย่างไม่เหมาะสมจนเป็นปัญหาตามมาได้
6. ความคิดและเหตุผลแย่ลง (problems with abstract thinking)
ความบกพร่องของความคิดอาจจะเห็นตั้งแต่ ผู้ป่วยดูคิดอะไรช้าลงมาก ถามอะไรก็อาจตอบช้ากว่าเมื่อก่อนเยอะ บางคนเริ่มคิดเลขไม่ได้ ไปซื้อของคำนวญราคาไม่ถูก คิดทอนเงินไม่ได้ หลาย ๆ คน เวลาที่อธิบายอะไรให้ผู้ป่วยฟัง ก็ยากที่จะเข้าใจ ไม่สามารถวางแผนการได้
7. วางของผิดที่ (misdisplacing)
นอกจากวางของแล้วจำไม่ได้ ผู้ป่วยอัลไซเมอร์อาจจะวางของในที่แปลก ๆ ที่ไม่ควรจะวาง เช่น เก็บโทรศัพท์ไว้ในตู้เย็น มาหม้อหุงข้าวมาเก็บไว้ในห้องนอน เป็นต้น
8. อารมณ์และพฤติกรรมที่เปลี่ยนไป ( Mood and behavioral change )
อารมณ์ (emotion and affect) พบว่าผู้ป่วยโรคอัลไซเมอร์จำนวนหนึ่งนั้น มีอาการซึมเศร้าร่วมด้วย คือ มีอารมณ์เศร้า เบื่อ ไม่อยากทำอะไรที่เคยชอบทำ ร้องไห้บ่อย ๆ รู้สึกว่าตัวเองไม่ดี หรือพูดถึงว่าไม่อยากอยู่แล้ว อยากฆ่าตัวตาย ..... ดังนั้นหากพบอาการซึมเศร้าในผู้ที่มีอายุมาก ๆ อาจจะต้องระวังเรื่องของโรคอัลไซเมอร์ด้วย อีกอารมณ์หนึ่งที่พบได้บ่อยคือ การมีอารมณ์หงุดหงิดโมโหได้ง่าย จากเดิมที่ไม่เป็น เอาแต่ใจ บางครั้งเวลาถูกขัดใจอาจมีตะโกนเสียงดัง ขว้างปาข้าวของ มีอารมณ์ขึ้นลงรุนแรงพฤติกรรมที่เปลี่ยนไป (behavioral change) ผู้ป่วยบางคนอาจมีพฤติกรรมที่แปลก ๆ ผิดปกติไป ที่พบได้บ่อยเช่น บางคนเดินกลับไปกลับมาในบ้านซ้ำ ๆ โดยไร้จุดหมาย ผู้ป่วยคนหนึ่งค้นตู้เสื้อผ้าในบ้านออกมาจนหมดกระจุยกระจายเต็มบ้าน แล้วจัดเก็บเข้าไปใหม่ จากนั้นไม่นานก็ลื้อออกมาใหม่ ผู้ป่วยคนหนึ่งหยิบปากกาขึ้นมาส่องดูแล้วก็วาง แล้วสักพักก็ส่องดูใหม่วันละหลายสิบรอบ บางคนมีนิสัยเก็บสะสมของต่าง ๆ และขยะ ผู้ป่วยบางคนเก็บขยะจากที่ต่าง ๆ มาสะสมในบ้านหนักหลายกิโล
9. บุคลิกภาพเปลี่ยนไป ( Personality Change )
ผู้ป่วยอัลไซเมอร์ส่วนหนึ่งจะมีอาการนำมาด้วยมีบุคลิกภาพเปลี่ยนไปจากเดิม เช่น จากเดิมเป็นคนง่าย ๆ ไม่ค่อยพูดบ่นมาก ก็กลายเป็นคนที่พูดมาก บ่นจู้จี้จุกจิกไป บางคนที่เดิมเป็นคนร่าเริงสนุกสนานชอบงานสังคม ก็กลายเป็นคนเงียบ ๆ ไม่พูด ไม่ออกจากบ้าน ดังนั้นหากพบว่าคนรู้จักของเรามีนิสัย บุคลิกภาพที่เปลี่ยนแปลงไปจากเดิมตอนอายุมาก ๆ อาจต้องนึกถึงว่านี่เป็นอาการนำของโรคสมองเสื่อม
10. ขาดการคิดริเริ่มและความสนใจสิ่งแวดล้อม (loss of initiative)
ผู้ป่วยอัลไซเมอร์จำนวนมากกว่าครึ่ง จะมีอาการขาดความคิดสร้างสรรค์ และไม่สนใจสิ่งแวดล้อมรอบ ๆ ตัว (อันนี้ต้องเปรียบเทียบจากนิสัยเดิมด้วย) เช่น ผู้ป่วยจะไม่คิดริเริ่มที่จะทำอะไร ไม่เป็นฝ่ายเริ่มคุยกับคนอื่นก่อน ถ้าคนอื่นไม่มาคุยด้วยก็จะไม่พูดอะไร มีส่วนร่วมในงานสังคมน้อยลง ไม่ค่อยสนใจสิ่งที่เคยสนใจทำมาก่อน ผู้ป่วยหลายคนวัน ๆ นั่งเฉย ๆ ไม่ทำอะไรได้ทั้งวันสิ่งที่พบได้ในคนปกติ การที่บางครั้ง บางวันอาจเบื่อไม่อยากทำอะไร แต่ไม่ควรเป็นต่อเนื่องกันหลาย ๆ วัน
ไปหน้าแรก การดูแลสุขภาพ
สระว่ายน้ำที่มีอยู่ตามโรงแรม สถานศึกษาหรือหมู่บ้านชุมชนใหญ่ๆ มีความจำเป็นสำหรับการออกกำลังกายของผู้ชอบกีฬาว่ายน้ำ หรือไว้ใช้ฝึกซ้อมสำหรับนักกีฬาว่ายน้ำ ทำให้สระว่ายน้ำมีผู้ใช้บริการค่อนข้างมาก จึงมีโอกาสปนเปื้อนด้วยจุลินทรีย์จากร่างกายของผู้มาใช้บริการค่อนข้างมาก ด้วย ได้มีการนำสารประกอบคลอรีนมาใส่ในสระว่ายน้ำเพื่อฆ่าจุลินทรีย์หรือเชื้อโรคต่างๆ ทั้งนี้ปริมาณคลอรีนในสระว่ายน้ำที่ใช้จะมีปริมาณ 0.6 – 1.0 ส่วนในล้านส่วน แต่ในปัจจุบันผู้ดูแลสระว่ายน้ำได้นำคลอรีนมาใส่ในปริมาณมากเกินไป หรือนำสารประกอบคลอรีนอื่นๆ มาใช้ ทำให้มีความเสี่ยงที่จะเป็นอันตรายต่อสุขภาพผู้ใช้บริการได้ง่าย
อันตรายจากสารประกอบคลอรีนที่เรียกว่ากรดไตรคลอโรไอโซไซยานูริก ( Trichloro – isocyanuric acid )ในสระว่ายน้ำ
เมื่อไม่นานมานี้มีข้อมูลในผลการวิจัย เรื่อง “ภาวะฟันกร่อนในผู้ว่ายน้ำ” โดยการตรวจสภาพฟันกร่อนของนักกีฬาว่ายน้ำจากโรงเรียน จำนวน 18 คน พบว่าทุกคนมีสภาพฟันกร่อนอย่างรุนแรง เนื่องจากนักกีฬาว่ายน้ำได้สัมผัสกับน้ำในสระว่ายน้ำที่มีความเป็นกรดสูง เป็นเวลานาน เพราะสระว่ายน้ำดังกล่าวได้ใช้สารประกอบเคมีของคลอรีนที่เรียกว่า กรดคลอโรไอโซไซยานูริก หรือคลอรีน 90 % มาใช้ทำลายจุลินทรีย์หรือเชื้อโรค โดยที่คลอรีนดังกล่าวมีราคาถูก ยับยั้งการเจริญของตะไคร่น้ำได้ ทำให้น้ำใส แต่ปริมาณคลอรีนจะตกค้างในน้ำได้เป็นเวลานาน ทำให้สระน้ำมีความเป็นกรดเป็นเวลานานตามไปด้วย
สำหรับภาวการณ์เกิดฟันกร่อนเป็นการสูญเสียเนื้อเยื่อแข็งของฟันเนื่องมาจากปฏิกิริยาทางเคมี ตามปกติแล้วถ้ารักษาฟันไม่สะอาดก็จะมีจุลินทรีย์มาเจริญปกคลุมเนื้อเยื่อฟัน ที่เรียกว่าแผ่นคราบจุลินทรีย์ จุลินทรีย์เหล่านี้จะเจริญและสร้างกรดออกมาทำลายสารเคลือบฟัน ทำให้สารเคลือบฟันบางลงเรื่อยๆ ถ้าเป็นเช่นนี้ไปนานๆ จึงเกิดสภาพฟันกร่อนขึ้นมา อาการที่ปรากฏก็คือการเสียวฟันอยู่เสมอๆ
จากผลการวิจัยพบว่า นักกีฬาว่ายน้ำของโรงเรียนได้ว่ายน้ำในสระน้ำที่มี ความเข้มข้นของกรดสูง โดยเฉลี่ยสัปดาห์ละ 11.33 ชั่วโมง และอาการเสียวฟันจากการเกิดฟันกร่อน จะเกิดขึ้นหลังจากว่ายน้ำได้เพียง 2 เดือนเท่านั้น ตามปกติแล้วนักกีฬาว่ายน้ำมีโอกาสเกิดฟันกร่อนมากกว่าผู้ที่ว่ายน้ำเพื่อการออกกำลังกาย ประมาณ 4.68 เท่า แต่นักกีฬาว่ายน้ำของโรงเรียนการกีฬาจังหวัดขอนแก่นที่ว่ายน้ำในสระน้ำที่ใช้สารประกอบคลอรีนที่เรียกว่ากรดไตรคลอโรโอโซไซยานูริก จะมีโอกาสเกิดฟันกร่อนได้มากเป็น 2.78 เท่า ของนักกีฬาว่ายน้ำที่ใช้สระว่ายน้ำที่มีสารประกอบคลอรีนอื่นๆ เช่น แคลเซียมไฮโปคลอไรต์ (calcium hypochlorite) และโซเดียมไฮโปคลอไรต์ (sodium hypochlorite) อย่างไรก็ตาม นักกีฬาว่ายน้ำที่เป็นเด็กอายุ 5 – 6 ขวบ มีโอกาสเกิดฟันกร่อนมากกว่านักกีฬาว่ายน้ำผู้ใหญ่ โดยจะทำให้ฟันแท้ที่กำลังเกิดใหม่มีภาวะสึกกร่อน รวมทั้งมีการวางเรียงตัวที่ผิดปกติหรือผิดรูปร่างไปได้อีกด้วย
ตามปกติแล้ว ทางราชการได้มีข้อบังคับการควบคุมคุณภาพสระว่ายน้ำให้มีสภาพความเป็นกรด ด่างอยู่ในเกณฑ์มาตรฐานไว้แล้ว เช่น ข้อบังคับกรุงเทพมหานคร ว่าด้วยหลักเกณฑ์การประกอบการค้าซึ่งเป็นที่รังเกียจหรืออาจเป็นอันตรายแก่สุขภาพ ประเภทการจัดตั้งสระว่ายน้ำ พ.ศ.2530 ได้กำหนดให้สระว่ายน้ำมีค่าความเป็นกรดด่างอยู่ที่ 7.2 – 8.4 ซึ่งเป็นสภาพของกรดและด่างอ่อนๆ และต้องควบคุมให้อยู่ในระดับนี้ทุกวัน เพื่อความปลอดภัยต่อสุขภาพของผู้มาใช้บริการ
ถ้าท่านเป็นนักกีฬาว่ายน้ำหรือเป็นผู้ที่มาใช้บริการสระว่ายน้ำเป็นประจำ ก็ควรจะได้มีการตรวจสุขภาพฟันอย่างน้อยปีละ 2 ครั้ง เพราะเป็นผู้ที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะฟันกร่อนได้ง่าย การตรวจสุขภาพฟันดังกล่าวจะทำให้ทราบว่ามีการเกิดภาวะฟันกร่อนหรือไม่ ถ้าหากพบว่ามีภาวะฟันกร่อนจะต้องเข้ารับการรักษาโดยด่วนเพื่อลดอาการเสียวฟัน จะช่วยให้มีความปลอดภัยต่อสุขภาพด้วย
ไปหน้าแรก เคล็ดลับสุขภาพ
ใครอยากผอมดีมีหุ่นสวยพลาดไม่ได้กับเคล็ดลับ ที่จะช่วยคุณผู้หญิงทั้งหลายให้ผอมและมีหุ่นที่ดีมากกว่าเดิม
เลือกกินอาหารให้ได้ตามโภชนาการ
เวลาจะทานอาหารแต่ละมื้อให้กะปริมาณอาหารโดยรวมทั้งหมดไม่ให้เกิน 1 ฝ่ามือ หรือเวลาที่คุณผู้หญิงนึกอยากทานของว่างมาเมื่อไหร่ อย่านึกถึง พวกคุ้กกี้ เค้ก หรือขนมขบเคี้ยว ที่มาพร้อมแคลอรี่ โดยให้เปลี่ยนมาเป็นผลไม้สด ผลไม้อบแห้ง หรือพวกถั่วแห้งจะดีกว่า
พยายามเคลื่อนไหวร่างกายให้ได้มากที่สุด
เวลาที่คุณผู้หญิง เดินไปไหนมาไหน พยายามขยับแขน ขยับขา แกว่งไปมา ทั้งนี้เพื่อให้ร่างกายได้ออกกำลัง สำหรับคุณผู้หญิงที่อยากลดความอ้วน ควรพึงระลึกไว้เสมอว่า ไม่ควรนั่งอยู่กับที่นิ่งๆ นานเกิน 30 นาที ควรทำให้ลุกขึ้นบ่อยๆ เพื่อขยับเคลื่อนไหวร่างกายอยู่ตลอดเวลา
เปลี่ยนพฤติกรรมการกินและสภาพจิตใจของคุณให้พร้อม
ระลึกเสมอว่าไม่ควรกินมากเกินไป หรือเวลาไปช้อปปิ้งให้ทานอะไรควรรองท้องไปก่อน จะได้ไม่รู้สึกหิวมากเกินไป จนทำให้คุณผู้หญิง อยากซื้อของเข้าบ้านมากเกินไป หรือเวลาที่คุณผู้หญิงรู้สึกหิวขึ้นมา ให้หาอะไรทำแทน เช่น ก็โทรศัพท์โทรหาเพื่อนสนิทๆ ที่คุยเก่ง จนลืมความหิวไปได้ เป็นต้น
ไม่ควรซื้ออาหารมาเก็บติดตู้เย็น
เพราะจะทำให้อยากกินอาหารเมื่อไหร่ก็สามารถเอาเข้าไมโครเวฟอุ่นกินได้เลย ถ้าต้องหาของกินติดตู้เย็นจริงๆ ควรหาพวกโยเกิร์ต ผลไม้ ติดตู้เย็น เป็นต้น
หาเครื่องมือช่วยทำให้ผอม
ลองเปลี่ยนจากการกินข้าวด้วย ช้อนส้อม มากินด้วยตะเกียบแทน เพื่อให้กินช้าลงและปริมาณอาหารที่เข้าปากน้อยลง
หาแรงบันดาลใจเพิ่มความมั่นใจให้ตัวคุณ
อาจต้องเพิ่งโปรแกรมตัดต่อสักหน่อยงานนี้ เช่น โฟโต้ช้อป รีทัชภาพคุณผู้หญิงและนางแบบผอมเพรียว แล้วนำมาติดที่หน้ากระจก หรือติดตามตู้เย็นในครัว เวลาเห็นจะได้เป็นแรงผลักดันให้คุณไม่เผลอเปิดตู้เย็นแล้วกินทุกอย่างที่ขวางหน้า
หาเรื่องไปกินข้าวนอกบ้านบ่อยๆ
เพราะการทานข้าวที่บ้านเป็นส่วนตัวมากเกินไป อาจทำให้คุณผู้หญิงเคยชินกับพฤติกรรมการกินอาหารแบบส่วนตัวได้ ถ้านั่งทานนอกบ้านนั้นจะกินเยอะไม่ได้แล้ว ก็ยังเกรงใจสายตาคนรอบข้างบ้าง หรืออีกกรณีหนึ่งคือ ไม่กล้าสั่งเยอะเพราะจะทำให้ต้องจ่ายเพิ่มเยอะขึ้นอีกในมื้อนั้นๆ ด้วย พยายามเลือกร้านที่อาหารมีราคาแพงหน่อย เพราะจะได้กินเพียงแค่จานเดียว
อยากทานของหวานจะต้องทำไง
เวลาออกไปกินข้าวนอกบ้านแล้วเกิดอยากทานของหวานขึ้นมา แนะนำให้สั่งมาเพียงอย่างเดียว แบบที่เล็กๆ เพราะจะได้ไม่กินในปริมาณเยอะ
อย่าดูเมนูอาหารนานเกิน 5 นาที
เคล็ดลับที่สำคัญหนึ่งสำหรับคุณผู้หญิงที่อยากผอม พยายามอย่าดูเมนูอาหารนานเกิน 5 นาที เด็ดขาด! เพราะจะทำคุณให้อยากกิน และอยากสั่งโน้นนี้ไปซะหมด
เลือกเครื่องดื่มให้แค่พอดื่ม
เลือกระหว่างไวน์หวานกับไวน์หลังอาหารธรรมดาๆ แบบหวานจะมีแคลอรีถึง 185 แคลอรีซึ่งมากกว่าในบราวนี 1 ชิ้น เสียอีก อย่าดื่มเครื่องดื่มที่มี “ร่ม” แต่งอยู่ด้วย เพราะจากประสบการณ์บอกว่าพวกนี้มักใช้แก้วขนาดใหญ่กว่าปกติและเราก็จะได้ แคลอรีมากกว่าปกติด้วย ใช้แก้วใบเล็กรินเครื่องดื่มใส่ แล้วค่อยๆ จิบ แทนที่จะดื่มรวดเดียวหมดขวด
เปลี่ยนพฤติกรรมการกินในงานเลี้ยง งานปาร์ตี้ หรืองานสังสรรค์
ถ้าต้องไปร่วมงานเลี้ยง งานปาร์ตี้ หรืองานสังสรรค์แล้วล่ะก็ ควรต้องสัญญากับตัวเองว่าสิ่งที่กินได้ในงานนั้นมีแต่ ออร์เดิฟเท่านั้น ส่วนเครื่องดื่มที่ควรดื่มคือ รัม ไดเอตโค้ก ยินและไดเอตโทนิกทั้งหลาย
แต่งตัวด้วยเสื้อผ้าที่ช่วยอำพรางหุ่นที่บกพร่อง
ให้คุณผู้หญิงเลือกชุดใส่ชุดแบบ little black dress ช่วยให้รูปร่างดูผอมเพรียวขึ้นมาทันที และเลือกใช้สีดำ เพราะจะช่วยพรางรูปร่างของคุณได้ดี หรือการเลือกเสื้อผ้าแบบสีโทนเดียว จะผอมลงได้ทันที การใส่รองเท้าส้นสูงก็จะทำให้ขาดูเรียวขึ้น นอกจากนี้การเมคอัพก็ให้เน้นใช้โทนสีธรรมชาติ เน้นที่ดวงตาและควรทาปากสีอ่อนเพื่อไม่ให้คางใหญ่โต และอย่าปัดแก้มสีจัดจนเกินไปจะทำให้ดูหน้ากลม และคางใหญ่ขึ้นไปอีก
ไปหน้าแรก เคล็ดลับสุขภาพดี
เพื่อน ๆ เคยเกิดอาการแบบนี้กันไหม ที่เวลาเดินทางท่องเที่ยวจะสนุกสนาน ตื่นเต้นกับสิ่งรอบข้างและประสบการณ์ใหม่ๆ ลืมความเหน็ดเหนื่อยอ่อนล้ากันไปเลย แต่หลังจากกลับมาจากการเดินทางแล้ว ร่างกายจะขาดสมดุล รู้สึกอ่อนเพลีย ไม่มีเรี่ยวแรง จิตใจไม่แจ่มใส บางคนอาจจะปวดศีรษะ หรือไม่สบายไปเลยก็มี ดังนั้น เรามีวิธีทำให้ร่างกายกลับมากระปรี้กระเปร่าและรู้สึกดีขึ้นได้หลังจากการเดินทาง
- ดื่มน้ำผลไม้
ผลไม้มีประโยชน์ในทุกสถานการณ์จริงๆ เพราะเมื่อร่างกายอ่อนเพลีย ไม่มีเรี่ยวแรง วิธีที่ช่วยให้รู้สึกสดชื่นขึ้นมาได้อย่างรวดเร็วและง่ายดายนั้นก็คือ การดื่มน้ำผลไม้ประเภทสมูทตี้ (Smoothie) คือการใช้ผลไม้สดทั้งผลปั่นแบบไม่กรองกาก เช่นผลไม้ตระกูลเบอร์รี่ จะช่วยให้ร่างกายกลับคืนสู่สมดุล (rebalance) ได้เร็วขึ้น
- รับประทานอาหารแต่เช้า
ร่างกายคนเรามีระดับการเผาผลาญอาหารสูงสุดในช่วงเที่ยงวันค่ะ อาหารที่ดีคือ อาหารที่รับประทานแต่เช้า (คือภายในชั่วโมงแรกหลังตื่นนอน) ควรรับประทานมื้อเช้าและมื้อเที่ยงเป็น "มื้อหลัก" โดยให้หนักไปทางโปรตีนและไขมัน ส่วนอาหารมื้อเย็นควรเป็นมื้อเล็กหน่อย หนักไปทางคาร์โบไฮเดรต เช่น ผลไม้ ผัก ธัญพืชไม่ขัดสีที่มีคุณค่าสูง อาหารกลุ่มคาร์โบไฮเดรตจะช่วยให้ร่างกายผ่อนคลาย หลับสบาย และช่วยล้างพิษในช่วงที่เราหลับอยู่
- หลับอย่างไรให้สนิท
ช่วงหลังกลับมาจากเดินทางบางคนอาจจะมีอาการนอนไม่หลับกระสับกระส่าย เนื่องจากร่างกายต้องปรับตัวกับการเปลี่ยนเวลา อากาศ และสภาพแวดล้อม ดังนั้น ควรหาวิธีช่วยให้หลับสนิท โดยการดื่มนมอุ่นๆ เพราะนมมีกรดอะมิโนที่ช่วยในการนอนหลับ นอกจากนั้น ห้องนอนก็ควรมืดสนิทและเงียบ หลีกเลี่ยงการตั้งนาฬิกาปลุกในช่วง 45-120 นาทีแรก เพราะเป็นช่วงที่เรากำลังหลับลึก ถ้าตื่นในช่วงนี้จะทำให้เราเวียนศีรษะและไม่สดใส
- หายใจให้เป็น
ทำการฝึกหายใจแบบสบายๆ วิธีการฝึกทำได้โดยการหาที่นั่งเงียบๆ สัก 5 นาที นั่งหลังไม่งอและไม่เกร็ง วางมือข้างหนึ่งไว้ที่หน้าอกเบาๆ วางอีกข้างไว้ที่หน้าท้องเบาๆ หายใจเข้าและหายใจออกอย่างช้าๆ พร้อมกันนี้ ให้ทำความรู้สึกว่า "หายใจเข้า...ฉันผ่อนคลาย" "หายใจออก...ฉันผ่อนคลาย" ช่วยคลายกล้ามเนื้อสมอง ลดความเครียดลง และผ่อนคลายได้อย่างไม่น่าเชื่อ
ลองค่อยๆ ฝึกทำวิธีเหล่านี้ดู อาการอ่อนเพลียหลังเดินทางอาจจะต้องใช้เวลาปรับตัวสักหน่อย แต่ก็จะดีขึ้นได้เองโดยมีวิธีไม่ยากและใช้เวลาไม่นานเลย
ตู้ยาสามัญประจำบ้าน หรือคลังโอสถขนาดย่อมที่ทุกครัวเรือนควรมีไว้เพื่อใช้ประโยชน์ยามป่วยไข้ หรือเมื่อเกิดอุบัติเหตุเลือดตกยางออก ซึ่งคุณผู้อ่านควรรู้วิธีการจัดวางตู้ยา และจัดระเบียบตู้ยาอย่างเหมาะสม หากจำเป็นต้องใช้งานจะได้สะดวก ปลอดภัย ต่อไปนี้เป็นขั้นตอนง่าย ๆ ในการจัดตู้ยาสามัญประจำบ้านให้ถูกวิธี
สิ่งแรก คือ ตำแหน่งที่ตั้งตู้ยา ต้องมีอุณหภูมิพอเหมาะ แสงแดดส่องไม่ถึง ไม่ร้อนหรือชื้น ไม่วางในห้องน้ำ และห้องครัว เพื่อป้องกันยาเสื่อมคุณภาพ ที่สำคัญต้องจัดวางให้สูงเกินกว่าที่เด็กจะเอื้อมหยิบถึง
ต่อมาต้องนำยาหรือใช้ยาที่มีฉลากระบุรายละเอียดชัดเจนเท่านั้น เช่น ชื่อ ขนาด วัน เดือน ปี ที่ผลิตและหมดอายุ คำเตือน และคำสั่งในการใช้ เช่น ห้ามรับประทาน หรือ ยาใช้ภายนอก
การจัดวางภายในตู้ยา ควรแยกประเภทของยาให้ชัดเจน เช่น ยารับประทาน ยาทา โดยไม่วางปะปนกันเพื่อป้องกันความผิดพลาดในการหยิบใช้ ส่วนยาชนิดเดียวกันควรวางที่หมดอายุเร็วกว่าไว้ด้านนอกเพื่อหยิบใช้ก่อน
หมั่นทำความสะอาดตู้ยาให้มีสภาพพร้อมใช้งานเสมอ ไม่ว่าจะเป็นตัวยา หรืออุปกรณ์ต่าง ๆ โดยเฉพาะดูวันหมดอายุ กรณีที่ยาหมดอายุแล้วต้องทิ้งทันที
สำหรับวิธีการสังเกตยาหมดอายุ หรือเสื่อมคุณภาพ จะมีลักษณะที่พิจารณาได้ง่าย ๆ สำหรับ ยาเม็ด เม็ดยาจะแตกร่วน สีซีดจางลง หรือสีเปลี่ยน
ยาเม็ดเคลือบ จะมีลักษณะเยิ้ม เหนียว ส่งกลิ่นไม่พึงประสงค์ ส่วน ยาเม็ดแคปซูล แคปซูลจะบวม พองตัว ติดกัน หรืออาจมีราขึ้นบนเปลือกแคปซูล
ถ้าเป็นยาน้ำแขวนตะกอน อาทิ ยาลดกรด ยาคาลาไมน์ จะจับกันเป็นก้อน นอนก้น แม้เขย่าแรงๆ ก็ไม่กระจายตัว ขณะที่ ยาน้ำเชื่อม เกิดตะกอน มีสีและกลิ่นที่เปลี่ยน สุดท้าย ยาครีม จะสังเกตเห็นเนื้อครีมเปลี่ยนสีและมีกลิ่นเหม็น
วิธีการจัดตู้ยาและการดูแลตู้ยาสามัญประจำบ้านง่าย ๆ แค่นี้ หวังว่า คุณผู้อ่านที่รักสุขภาพคงไม่มองข้ามนะครับ
ไปหน้าแรก เคล็ดลับสุขภาพ